Soğuk Savaş, KGB ve Tanrı Amerika’yı Korusun

Amerikan film endüstrisinin birkaç yıldır eski heybetinden uzaklaştığı herkesin malumu. Bu çıkmaz sokaktan uzaklaşmak için Amerikalı yapımcılar birkaç yöntem üstüne yoğunlaşmayı denediler. Önce tarihi filmlere yöneldiler. Bu filmlerin ağır yapım maliyetleri ve eskisi kadar talep görmemesi üzerine alternatif arayışlarını sürdürdüler. Özgün senaryoların yazılamıyor oluşu film yapımcılarını kara kara düşündürmeye başlamıştı. Hemen hemen bütün temaların birçok kez denenmiş olması ve izleyicilerin klişelerden sıkılmış olmaları yapımcıların işini iyice zorlaştırmıştı. Bu durumdan çıkmak için yönetmen ve senaryo devşirme yöntemini kullanamaya başladılar. Latin ülkelerinden başarılı yönetmenleri, Uzakdoğu sinemasından da başarılı filmlerin senaryolarını satın almaya başladılar. Son yılların başarılı Hollywood yapımlarının önemli bir kısmı ya Latin yönetmenlerin elinden çıktı ya da Uzakdoğu menşeli filmlerin yeniden çevrileriydiler.

FX-TheAmericans-2_Keri-Matthew-Hallway_0869_865_COMPOSITE_C.jpg

Beyaz perde için bu alternatifi kullanan yapımcılar televizyon dizilerine de ağırlık vermeye başladı. Sinema estetiğinde çekilen ve daha fazla ciddiye alınan projeler son yıllarda dünyanın her yerinde ilgiyle izleniyor. Genelde Amerikan iç piyasasına yönelik çekilen tv dizleri artık dış piyasayı da hesaba katarak yapılıyor. Konular da oldukça çeşitlenmeye başladı. Lost,  Breaking Bad, Game of Thrones gibi ses getiren projeler sinema namına doğan boşluğu doldurmaya aday iddialı yapımlar oldu.

The Americans dizisi de çeşitlenen dizi yelpazesinde üçüncü sezonunu bitirmek üzere.  Yayınlanan ilk bölümünde Showtime kanalının tarihinin en yüksek izlenme oranına ulaşmıştı. Dizi, Amerika’nın en önde gelen eleştirmenleri tarafından belirlenen Television Critics Association Awards ödüllerinden 2013 yılının En İyi Yeni Dizisi ödülüne de layık görülmüştü. The Americans; Soğuk Savaş döneminde 1980’li yılların başlarında, Ronald Reagan’ın ABD başkanlık koltuğuna geçmesinin hemen ardından; Washington, DC’de bir banliyöde çevreye iki Amerikalı görünümü veren ancak gerçekte iki KGB ajanı olan evli bir çiftin hikâyesini anlatıyor.  Anlaşmalı evliliklerine rağmen, Soğuk Savaş dönemi daha yoğun ve hararetli bir hal aldıkça ikilinin birbirlerine olan bağlılıkları ve duyguları her geçen gün daha gerçekçi bir hal almaya başlıyor. Eski bir CIA ajanı olan Joe Weisberg tarafından yaratılan dizinin, her bölümü Amerika’da ortalama 4,3 milyon kişi tarafından izlendi.

Seksenlerde geçen dizide ayrıntılara önem verildiği hemen belli oluyor.  Dönemin özelikleri, müzikler, kıyafetler, arabalar o yıllarda çekilmişçesine gerçekçi.  Dizi seksenlerde geçince günümüze göre daha geleneksel istihbarat yöntemleriyle mücadele eden ajanlar görürüz. Dizide küçük fotoğraf makineleri, saatlere gizlenen dinleme cihazları bilgi almanın daha manüel bir dönemde nasıl yapıldığını bize hatırlatıyor.

Üçüncü sezonunda ajan çiftin ergen kızının yarattığı sorunlar son derece sıkıcı bir atmosfer yaratmakla birlikte seksenlerin tarihi olaylarını da dizide görmek olası hale geldi. Afganistan- Sovyet Savaşı ve bunun etkilerinin üçüncü sezonun önemli aksiyon konularından biri.

the-jennings-family-the-americans

The Americans’da insan öğesi es geçilmemiş. Bireylerin kişisel özellikleri,  insani yanları dizinin merkezinde yer alıyor.  Küçük hatalar yüzünden iptal olan büyük oyunlar, bir anlık hırslarına yenilen ajanların karşı tarafa geçmeye mecbur kalmaları, dizide sıklıkla karşımıza çıkıyor. Çoğu istihbarat bilgisinin belki her zaman olduğu gibi kadın-erkek ilişkileri üzerinden elde ediliyor olması dizide de her bölümde gösterilen ayrıntılardan.

Dönemi hatırlamak isteyenler ajan, istihbarat işlerine meraklı olanlar için izlenebilirliği yüksek bir dizi The Amerikans.  Ne var ki hemen her Amerikan projesinde karşımıza çıkan Amerika’ nın kutsanması bu dizide bizi yalnız bırakmıyor. Soğuk Savaş döneminde çekilen filmlerde Amerika-Sovyet ilişkileri anlatılırken daha siyah beyaz bir tablo çıkardı karşımıza. Amerikalılar iyi, duyarlı, özgürlükçü olurken; zalimlik, duyarsızlık, insanlığından çıkmışlık sürekli Sovyet vatandaşlarına  reva görülürdü. Bu dizide bu durum bu kez daha derinden ve görünür olmadan yapılmış. Biraz daha gri bir tablo ortaya konulurken alt metinde “ah bu Ruslar yok mu Ruslar” demekten kendimizi alamayız. KGB ajanı olan kadın daha eğitim alırken tecavüze uğrar; üstelik daha sonra anlarız ki bu rutin bir uygulamaymış. Başka bir kadın ajan” Tanrıya dua ettim” derken arkasından ekler “ona inanmasam da” klasik Amerikan politikalarının temel dayanağı olan “her türlü ahlaksızlık, inançsızlık Sovyetlerden çıkar” ideası bu yapımda da bizim peşimizi bırakmaz. Bu ön kabulle izlenip dizinin açmazlarından haberdar olunursa dönemi yansıtan, gerçekçi ayrıntıları olan çift taraflı bir kedi-fare oyunu bizi bekliyor.

 

Rıza Oylum

1984 İstanbul doğumlu. İstanbul Kültür Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde lisans, Trakya Üniversitesi’nde aynı alanda yüksek lisans eğitimi aldı. Varlık, Virgül, Agora, RadikalGenç, Birgün, Cumhuriyet Kitap, Film Arası, Kitapçı, Sendika.org, ve Edebiyathaber.net gibi farklı mecralarda sinema ve edebiyat merkezli metinler yayımladı. Uzakdoğu Sineması, Rus Sineması, Alman Sineması, Ortadoğu Sineması, Dünya Yönetmenlerinden Sinema Dersleri, Doksanlar, Dünya Yazarlarından Yazarlık Dersleri ve İran Sineması kitaplarını yazdı. Ulusal ve uluslararası festivallerde jüri, küratör ve yayın editörü görevlerinde bulundu. Türkiye’de ve yurtdışında ülke sinemaları üstüne konferanslar verip workshoplar yaptı. Halihâzırda bir vakıf üniversitesinde sinema tarihi dersleri veriyor. Seyyah Kitap’ın genel yayın yönetmenliğini sürdürüyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Film Kritikleri

Köprü üstü cinayetleri

Bron/Broen-Köprü dizisi İskandinav hayatını resmeden, oradaki kültürü, yerel dinamikleri, insan ilişkilerini gösteren, başarılı bir polisiye dizi.

Devamını Oku
Film Kritikleri

La Casa De Papel’de ‘Türk’ veyahut Osmanlı’da ‘Cervantes’

İdealize edilmiş anti kahramanların farklı ülkelerin meşhur şehirleriyle isimlendirildikleri dizinin Türkiye’deki hayranları, uzun süredir İstanbul isminde bir kahraman bekliyor.

Devamını Oku
Film Kritikleri

Anti Sovyetik Filmlerin Son Halkası 44 Child

Hollywood ve İngiliz sinemasının Soğuk Savaş döneminden kalan en eski hastalıklarından biri Sovyetler Birliği karşıtı filmler yapmaktır. Sürekli düşman algısıyla varlığını devam ettiren Amerikan siyaseti, uzun yıllar Sovyet düşmanlığını pompalayan işleri desteklemişti. Sovyetlerin dünya siyasi atmosferinden silinmesinden sonra bile bu eski düşmanı hedef alan çalışmaları beyaz perdede görmek olağandı. Bu yapımlarda konu çok önemli değildir. […]

Devamını Oku